Echo laten maken zonder doorverwijzing naar het ziekenhuis, kan dat?

Kort antwoord. Ja. Voor veel standaard-echografieën heb je geen verwijzing en geen ziekenhuisafspraak nodig, mits je huisartsenpraktijk echo-apparatuur in huis heeft. De huisarts beoordeelt je klacht en maakt de echo dan vaak direct in hetzelfde consult, of anders binnen één werkdag. Dat scheelt je een doorverwijzing, weken wachttijd op een poli-afspraak en het eigen risico dat je bij een ziekenhuisecho wél betaalt. Een echo bij de huisarts valt onder huisartsenzorg en kost je als verzekerde niets. Een losse echo zonder medische vraag, of een echo voor iemand die niet bij de praktijk is ingeschreven, kan niet.

Echo bij de huisarts: zo werkt het (in het kort)

1. Stuur een chatbericht of maak een afspraak met je klacht; bij een dikke, pijnlijke kuit bel je direct.
2. De huisarts beoordeelt of een echo iets toevoegt aan het lichamelijk onderzoek.
3. Zo ja, dan maakt de huisarts de echo meestal direct tijdens het consult, anders binnen één werkdag op de praktijk.
4. De uitslag bespreek je meteen; wat je verder moet doen hoor je vaak nog dezelfde dag via de chat.
5. Alleen als de echo iets laat zien dat specialistische beoordeling vraagt, volgt een digitale verwijzing via ZorgDomein.

Uit de spreekkamer

We maken bij HeyDoc, huisarts in Leiden, meerdere keren per week een echo, meestal direct tijdens het consult. Dat kan omdat we per dag maar een beperkt aantal patiënten op de praktijk zien, op een drukke dag maximaal zo'n zeven; de rest handelen we via de chat af. Die ruimte in de agenda is precies wat een echo tijdens het consult mogelijk maakt. De vier dingen waar ik de echo het vaakst voor gebruik:

• Controle van een spiraal (IUD): zit hij goed? Dat zie je in een minuut, en je hoeft er niet voor terug te komen.
• Buikklachten: galblaas, nieren, blaas, lever. Vaak stel ik iemand meteen gerust, of weet ik juist dat er wél verder onderzoek nodig is.
• Een dikke, pijnlijke kuit: uitsluiten of aantonen van een trombose (DVT), zodat je niet met die onzekerheid naar huis gaat.
• Bultjes en zwellingen in de weke delen: een cyste, een lipoom, een gezwollen lymfeklier. Voelen zegt iets, kijken zegt meer.

Eerlijk gezegd maakt het mijn werk ook leuker. Ik kan een vraag in de spreekkamer afmaken in plaats van hem door te sturen en zes weken te wachten op een brief.

Amir Mirrezai, huisarts bij HeyDoc in Leiden

Welke echo's maakt een huisarts met echografie in huis zelf?

Bij HeyDoc maken we in de eigen praktijk:

• Echo bovenbuik: lever, galblaas, nieren, milt, aorta
• Echo onderbuik: blaas en, op indicatie, controle van de ligging van een spiraal (IUD)
• Echo diepe beenaderen: trombose-diagnostiek (DVT) bij een dikke, pijnlijke kuit
• Echo weke delen en "small parts": zwellingen, lymfeklieren, cystes, lipomen, abcessen, testes
• Echo schouder: op indicatie, bij pees- of slijmbeursklachten

Wat we niet doen: zwangerschapsecho's (die horen bij de verloskundige), hart-echo's, transvaginale of transrectale echo's en echo's voor mensen die niet bij ons zijn ingeschreven.

Wanneer is een ziekenhuisecho alsnog nodig?

• Zwangerschapsecho's: die horen bij de verloskundige of gynaecoloog, niet bij de huisarts.
• Hoog-specialistische echografie: bijvoorbeeld transvaginaal, transrectaal of een hart-echo door de cardioloog.
• Twijfelachtige bevindingen: als de huisartsenecho iets laat zien dat verder uitgewerkt moet worden, bijvoorbeeld een onduidelijke afwijking in de lever of nier, volgt een ZorgDomein-verwijzing naar radiologie of specialist, meestal binnen één werkdag verstuurd.
• Aanvullende beeldvorming: CT, MRI of duplex-echo in specifieke situaties.

Een huisartsenecho is dus geen vervanging van het ziekenhuis, maar een filter ervoor: veel vragen zijn in de praktijk af te handelen, en wat écht naar het ziekenhuis moet, komt daar met een gerichtere vraag aan.

Wat kost een echo bij de huisarts, en bij het ziekenhuis?

| | Echo bij de huisarts | Echo in het ziekenhuis | |---|---|---| | Verwijzing nodig | Nee | Ja, van de huisarts | | Wachttijd | Vaak direct tijdens het consult, anders binnen één werkdag | Doorgaans dagen tot weken voor de afspraak, plus een tweede afspraak voor de uitslag | | Eigen risico (verzekerd in NL) | Nee, valt onder huisartsenzorg | Ja, telt mee voor je eigen risico van € 385 (2026) | | Tarief als je niet in NL verzekerd bent | € 85,85 (NZa-tarief 2026, echo van de buik) | Ziekenhuistarief, doorgaans hoger |

Dat huisartsenzorg buiten het eigen risico valt, is wettelijk geregeld; de Rijksoverheid legt het uit op de pagina over het eigen risico van de zorgverzekering. Meer over wat je wel en niet betaalt bij de huisarts lees je in wat kost de huisarts en wat vergoedt de zorgverzekering.

Waarom is dit efficiënter?

Het beperken van doorverwijzingen voor standaard-echo's voorkomt:

• Een extra bezoek aan een ander gebouw (in de regio Leiden vaak Alrijne of LUMC)
• Wachttijd voor een poli-afspraak
• Een tweede afspraak voor de uitslagbespreking
• Het eigen risico dat je bij een ziekenhuisecho betaalt

En voor de huisarts: de vraag wordt beantwoord in het consult waarin hij gesteld werd. Dat is beter voor jou én scheelt ziekenhuiscapaciteit voor mensen die daar echt moeten zijn.

Is dit medisch hetzelfde als een ziekenhuisecho?

Voor standaard-indicaties: ja. De indicatie stellen we volgens de NHG-richtlijnen voor de betreffende klacht; bij een dikke kuit bijvoorbeeld de richtlijn voor diepe veneuze trombose, waarover Thuisarts.nl een goede patiëntenuitleg geeft. Voor complexe of diepliggende structuren blijft ziekenhuisexpertise leidend, en verwijzen we gericht door. Algemene uitleg over wat een echo is en hoe het onderzoek verloopt vind je op Thuisarts.nl: echo.

Veelgestelde vragen over echo bij de huisarts

Welke echo's maakt de huisarts bij HeyDoc zelf? Echo's van de buik (lever, galblaas, nieren, milt, aorta, blaas), controle van een spiraal, een echo bij verdenking op trombose in het been (DVT), echo van weke delen en small parts zoals de testes, en op indicatie de schouder. Zwangerschapsecho's doen we niet. We maken echo's alleen voor onze eigen patiënten.

Krijg ik een echo tijdens het consult? Vaak wel. Als ik tijdens het consult zie dat een echo helpt, maak ik die meestal direct, zonder aparte afspraak. Dat kan omdat consulten bij HeyDoc minimaal 15 minuten duren en vaak 30 minuten of langer, en we per dag maar een beperkt aantal mensen op de praktijk zien.

Kost een echo bij de huisarts eigen risico? Nee. Een echo bij de huisarts valt onder huisartsenzorg en kost geen eigen risico. Word je voor een echo naar het ziekenhuis verwezen, dan telt die wel mee voor je eigen risico. Ben je niet in Nederland verzekerd, dan betaal je bij ons het NZa-tarief van € 85,85 voor een echo van de buik.

Kan ik een echo aanvragen zonder klacht, gewoon om zeker te weten dat alles goed is? Nee. Een echo is een onderzoek bij een medische vraag, geen check-up. Zonder klacht of aanleiding levert een echo vooral toevalsbevindingen op die onnodige onrust en vervolgonderzoek geven.

Kan ik als niet-patiënt een echo bij HeyDoc laten maken? Nee. Echo's maken we alleen voor patiënten die bij ons zijn ingeschreven; we zijn geen los echocentrum. Inschrijven is gratis en kan online; daarna kun je direct een afspraak maken.