POH-GGZ vs psycholoog: wat is het verschil en bij wie ga je eerst?

Kort antwoord. POH-GGZ is de praktijkondersteuner geestelijke gezondheidszorg, werkzaam in de huisartsenpraktijk, voor licht tot matige klachten, kortdurend, laagdrempelig en zonder eigen risico. Een eerstelijnspsycholoog of specialistische GGZ-traject is langer (8 tot 12 sessies of meer), gerichter op één diagnose, en kost doorgaans wel eigen risico. In de praktijk begin je vrijwel altijd bij POH-GGZ; daar vanuit wordt zo nodig gericht doorverwezen.

Wat doet een POH-GGZ?

De POH-GGZ (praktijkondersteuner geestelijke gezondheidszorg) werkt in de huisartsenpraktijk onder regie van de huisarts. Taken:

• Eerste inschatting van psychische klachten met gevalideerde vragenlijsten (PHQ-9 depressie, GAD-7 angst, AUDIT-C alcohol, 4DKL algemeen)
• Kortdurende begeleiding: meestal 1 tot 6 gesprekken
• Psycho-educatie: uitleg over wat er speelt
• Leefstijlinterventies (slaap, beweging, alcohol, cafeïne)
• Beoordelen of verwijzing naar psycholoog/GGZ nodig is

De POH-GGZ is geen psycholoog, maar heeft ruime ervaring met de eerste lijn en kan vaak binnen enkele gesprekken veel opleveren.

Wanneer is een psycholoog of GGZ nodig?

• Als de klachten aanhouden na het POH-GGZ-traject
• Bij complexere diagnosen zoals trauma, persoonlijkheidsproblematiek, ernstige depressie of bipolariteit
• Als er diagnostiek nodig is (bijvoorbeeld ADHD, autisme)
• Wanneer het behandelplan cognitieve gedragstherapie (CGT), EMDR of andere geprotocolleerde vormen vraagt

De POH-GGZ werkt dan samen met de huisarts aan een gerichte ZorgDomein-verwijzing naar:

• Basis-GGZ (BGGZ), kortdurend (5 tot 10 sessies), voor duidelijk afgebakende stoornissen
• Gespecialiseerde GGZ (SGGZ), langerdurend, voor ernstiger of complexere problematiek

Verschil in snelheid en toegankelijkheid

| | POH-GGZ | Eerstelijnspsycholoog / BGGZ | Specialistische GGZ | |---|---|---|---| | Wachtlijst (regio Leiden) | Bij HeyDoc geen (apr '26) | Vaak enkele weken tot maanden | Soms > 6 maanden | | Locatie | In de huisartsenpraktijk | Zelfstandige psycholoog | GGZ-instelling | | Sessies | 1 tot 6 | 5 tot 10 | Open einde | | Eigen risico | Nee, valt onder huisartsenzorg | Ja | Ja | | Verwijzing nodig | Nee (via huisarts) | Ja | Ja |

Wanneer begin je bij POH-GGZ?

Eigenlijk altijd, tenzij je al een lopend GGZ-traject hebt of duidelijk specialistische zorg nodig hebt (bijvoorbeeld na een suïcidepoging of bij psychose, dan crisisdienst). Redenen om bij POH-GGZ te starten:

• Je klachten zijn recent en mogelijk licht-matig
• Je wilt eerst kijken of het met 1 tot 6 gesprekken te verhelpen is
• Je wilt geen eigen risico aanspreken
• Je wilt dat alles binnen je eigen huisartsenpraktijk blijft

Waarover kun je bij POH-GGZ praten?

• Stress, spanningsklachten, piekeren
• Slaapproblemen
• Somberheid en depressieve klachten
• Angstklachten (paniek, sociale angst, gegeneraliseerde angst)
• Verlies en rouw
• Werkgerelateerde klachten en (dreigende) burn-out
• Relatieproblemen
• Alcoholgebruik (ondersteund door AUDIT-C)
• Algemene life-fase vragen (moederschap, scheiding, pensioen)

Hoe start ik een POH-GGZ-traject bij HeyDoc?

1. Stuur een chatbericht via je patiëntenportaal of bel 071 781 0036.
2. Je huisarts bespreekt kort je klacht en regelt de verwijzing naar POH-GGZ.
3. De POH-GGZ plant een eerste afspraak, fysiek op de praktijk of via videoconsult, vaak dezelfde week.
4. Je doorloopt samen een gevalideerde screening en maakt een plan.

Voor expats en internationale studenten

HeyDoc's POH-GGZ-gesprekken kunnen volledig in het Engels. Dat helpt in de regio Leiden veel studenten van Leiden University, Hogeschool Leiden en werknemers in Bio Science Park.

Crisis of spoed?

• Acute suïcidegedachten of psychose, bel 112 of de regionale GGZ-crisisdienst.
• 113 Zelfmoordpreventie, bel 0800-0113 of chat via www.113.nl.
• Tijdens openingstijden niet-spoed, 071 781 0036.