Verklarende woordenlijst: Nederlandse zorgterminologie

De Nederlandse gezondheidszorg heeft een eigen vocabulaire dat voor patiënten en internationale lezers vaak ondoorzichtig is. Deze woordenlijst definieert de meest gebruikte termen in de huisartsenzorg en zorg-IT.

A tot D

AGB-code - Unieke identificatiecode voor zorgaanbieders en zorginstellingen in Nederland (Algemeen Gegevensbeheer). Elke huisartsenpraktijk, elk ziekenhuis en elke fysiotherapeut heeft een eigen AGB-code, gebruikt bij declaraties, verwijzingen en elektronisch berichtenverkeer.

ANW-zorg - Avond-, Nacht- en Weekendzorg. De georganiseerde huisartsenzorg buiten reguliere kantoortijden, uitgevoerd via regionale huisartsenposten (HAPs).

AORTA - De nationale infrastructuur voor beveiligde gegevensuitwisseling in de Nederlandse zorg, beheerd door VZVZ. AORTA is het communicatieraamwerk waarbinnen het Landelijk Schakelpunt (LSP) opereert.

AVG - Algemene Verordening Gegevensbescherming. De Europese privacywet (GDPR in het Engels) die de verwerking van persoonsgegevens regelt. Medische gegevens vallen onder de bijzondere categorieën, waarvoor extra strenge regels gelden.

BIG-register - Register van de Wet BIG (Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg). Alle zorgverleners met een wettelijk beschermde titel zijn ingeschreven. Openbaar raadpleegbaar via bigregister.nl.

BSN - Burgerservicenummer. Het unieke identificatienummer voor iedere Nederlandse ingezetene. In de zorg wettelijk verplicht op basis van de Wbsn-z. Negen cijfers die voldoen aan de elfproef.

CCG - Continuïteit van Zorg Gegevens. Een van de Nictiz-kwalificatietracks voor huisartsinformatiesystemen, gericht op gestructureerde overdracht van klinische gegevens bij patiëntenoverdracht in FHIR STU3-formaat.

E tot H

eHerkenning - Het Nederlandse authenticatiestelsel voor bedrijven en zorgverleners die digitale overheidsdiensten gebruiken.

FHIR - Fast Healthcare Interoperability Resources. De internationale standaard voor klinische gegevensuitwisseling, ontwikkeld door HL7 International. Huidige productieversie: R4. HeyDoc werkt op FHIR R4.

G-Standaard - Referentiebestand voor geneesmiddelen in Nederland, beheerd door Z-index. Wekelijks bijgewerkt, bevat namen, doseringen, interactiecodes, contra-indicaties en vergoedingsinformatie.

GGZ - Geestelijke Gezondheidszorg. De sector voor psychische gezondheidszorg, van basis-GGZ via de huisarts of POH-GGZ tot gespecialiseerde GGZ.

HAP - Huisartsenpost. De regionale voorziening voor huisartsenzorg buiten kantoortijden (ANW). Urgente niet-levensbedreigende klachten wanneer de eigen praktijk gesloten is.

HIS - Huisartsinformatiesysteem. De softwareomgeving voor dossiervoering, receptschrijven, verwijzingen en declaraties.

HL7 - Health Level Seven. Internationale non-profitorganisatie voor standaarden voor klinische gegevensuitwisseling.

HWG - Huisartswaarneemdossier. Gestandaardiseerd klinisch document voor waarneming door een collega-huisarts of de HAP.

I tot L

ICPC-2 - International Classification of Primary Care, versie 2. Het coderingssysteem voor de huisartsenzorg, verplicht in Nederland voor diagnoseregistratie. Gericht op klachten en processen, inclusief z-codes voor sociale en omgevingsfactoren.

ICD-10 - International Classification of Diseases, 10e revisie. Wereldwijd diagnostisch classificatiesysteem van de WHO, primair gebruikt in ziekenhuizen.

LOINC - Logical Observation Identifiers Names and Codes. Internationale standaard voor het identificeren van laboratoriumtests en klinische observaties.

LSP - Landelijk Schakelpunt. Nationale infrastructuur voor beveiligde uitwisseling van medische gegevens tussen zorgverleners, beheerd door VZVZ. Opt-in: expliciete patiënttoestemming vereist.

M tot O

MedMij - Het afsprakenstelsel voor persoonlijke gezondheidsomgevingen (PGOs) in Nederland. Stelt patiënten in staat medische gegevens uit verschillende bronnen samen te brengen.

Medicatieoverzicht - Gestandaardiseerd overzicht van alle actuele medicatie van een patiënt, bedoeld voor uitwisseling tussen zorgverleners.

M&I-verrichtingen - Modernisering en Innovatie-verrichtingen. Aanvullende diagnostische en therapeutische handelingen in de huisartsenzorg waarvoor apart een NZa-tarief geldt.

Nictiz - Nationaal kenniscentrum voor digitalisering van de gezondheidszorg. Ontwikkelt nationale informatiestandaarden en kwalificatieprocessen voor zorgsystemen.

NHG - Nederlands Huisartsen Genootschap. Wetenschappelijke beroepsorganisatie voor huisartsen. Ontwikkelt NHG-Standaarden en de NHG-triagewijzer.

NZa - Nederlandse Zorgautoriteit. Toezichthouder en tariefregulator voor de Nederlandse gezondheidszorg.

P tot R

Passanttarief - NZa-tarief voor een consult bij een huisarts waarbij de patiënt niet ingeschreven is bij die praktijk. Geldt voor toeristen en tijdelijk verblijvenden.

PGO - Persoonlijke Gezondheidsomgeving. Digitale applicatie waarmee patiënten hun medische gegevens uit verschillende zorgbronnen kunnen inzien en beheren, gereguleerd via MedMij.

POH - Praktijkondersteuner Huisartsgeneeskunde. Gespecialiseerde zorgverlener die samenwerkt met de huisarts voor chronische aandoeningen (POH-Somatiek) of psychische problematiek (POH-GGZ).

Poortwachtersmodel - Het Nederlandse principe dat de huisarts de toegang tot specialistische zorg reguleert.

S tot Z

SNOMED CT - Systematized Nomenclature of Medicine Clinical Terms. Uitgebreide internationale klinische terminologie voor eenduidige vastlegging van diagnoses en procedures.

SOEP - Subjectief-Objectief-Evaluatie-Plan. De structuur voor het vastleggen van contacten in het huisartsdossier.

UZI - Unieke Zorgverlener Identificatie. Identificatiesysteem voor zorgverleners in de Nederlandse digitale zorginfrastructuur. UZI-certificaten bewijzen de identiteit van een zorgverlener cryptografisch.

VECOZO - Veilige Communicatie in de Zorg. Beveiligd communicatieplatform voor declaratieverkeer tussen zorgverleners en zorgverzekeraars.

VZVZ - Vereniging van Zorgaanbieders Voor Zorgcommunicatie. Beheerder van het LSP en de nationale AORTA-infrastructuur.

Wbsn-z - Wet gebruik burgerservicenummer in de zorg. Verplicht het gebruik van het BSN als identificatiemiddel in de gezondheidszorg.

WGBO - Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst. Regelt rechten en plichten van patiënten en zorgverleners: dossierplicht, bewaarplicht (15 jaar), inzagerecht en recht op vernietiging.

Z-index - De Nederlandse organisatie die de G-Standaard beheert en distribueert.

ZorgDomein - Dominant elektronisch verwijsplatform in de Nederlandse huisartsenzorg. Gestructureerde digitale verwijsbrieven naar ziekenhuizen, klinieken en GGZ-instellingen.

ZorgMail (ENOVATION) - Beveiligde elektronische berichtenservice voor zorgverleners, gebruikt voor specialistenbrieven en laboratoriumuitslagen.